Ngajembaran Pangaweruh: Kumpulan Soal Latihan Basa Sunda Kelas 12 Semester 1

Ngamimitian Taun Ajaran Anyar kalawan Pangharepan Anyar

Taun ajaran anyar sok mangrupa mangsa nu pinuh ku harepan, utamana pikeun para siswa kelas 12. Taun ieu téh taun pamungkas di tingkat SMA/SMK, mangrupa gerbang pikeun neraskeun pendidikan ka jenjang nu leuwih luhur atawa lumebeng ka dunya pagawéan. Tangtuna, dina taun pamungkas ieu, para siswa bakal nyanghareupan sabarbrobaran tangtangan, salah sahijina nyaéta materi pangajaran nu beuki beurat tur mangrupa panyalindung pikeun ujian akhir.

Di antara mata pelajaran nu kudu dikuasai, Basa Sunda téh mangrupa salah sahiji nu penting pisan. Sanajan kadang dianggap ngan saukur basa wewengkon, Basa Sunda ngandung ajén-inajén budaya, sastra, jeung kabeungharan tatakrama nu teu bisa dipisapih tina kahirupan urang Sunda. Ku sabab kitu, pamahaman nu jero kana Basa Sunda, kaasup kamampuh dina maca, nulis, ngaregepkeun, jeung nyarita, téh jadi modal penting pikeun para siswa.

Dina raraga ngabantos para siswa kelas 12 dina nyiapkeun diri nyanghareupan ujian semester 1, artikel ieu bakal nyajikeun kumpulan conto soal Basa Sunda. Soal-soal ieu dirancang husus pikeun ngawengku sabagéan ageung matéri nu biasana diajarkeun dina semester kahiji kelas 12, méré kasempetan ka para siswa pikeun ngukur kamampuhna sarta ngidentipikasi bagian mana nu masih perlu diasah deui.

Materi Pokok Basa Sunda Kelas 12 Semester 1

Sateuacan urang ngamimitian kana conto soal, mangga urang tininjau heula sababaraha materi poko nu umumna bakal dibahas dina semester 1 kelas 12:

1. Carpon (Carita Pondok): Ngawengku unsur-unsur carpon (tema, amanat, latar, tokoh, galur), cara nangtukeun unsur-unsur dina hiji carpon, sarta nulis carpon basajan.
2. Wacana Narasi jeung Deskripsi: Ngabédakeun jeung ngajéntrékeun ciri-ciri wacana narasi (carita nu ngalalakonkeun runtuyan kajadian) jeung deskripsi (ngagambarkeun hiji objek/kaayaan sacara rinci).
3. Puisi (Babadan/Wawacan): Ngaguar unsur-unsur puisi Sunda tradisional saperti pupuh, rima, wirahma, citraan, sarta ungtuk pamacaan puisi (deklamasi).
4. Paguneman (Dialog): Mikawanoh ragam basa hormat jeung ragam basa loma, sarta ngamangpaatkeunana dina paguneman.
5. Warta/Berita: Nangtukeun unsur-unsur warta (5W+1H), sarta nyusun warta basajan.
6. Kawih: Mikawanoh fungsi jeung ajén-inajén dina kawih Sunda.
7. Tatakrama Basa Sunda: Ngam pertinentkeun unggah-ungguh basa dina komunikasi sapopoé.

Mangga urang mimiti ku conto soalna. Soal-soal ieu bakal dibagi jadi sababaraha bagian, saperti pilihan ganda, isian singget, jeung uraian, pikeun ngasupkeun rupa-rupa tingkat kasulitan.

Bagian I: Pilihan Ganda

Pilih hiji jawaban nu paling bener ku cara nyeusiran (X) dina huruf A, B, C, atawa D!

1. Dina hiji carpon, jalma-jalma atawa objék nu ngalalakonkeun hiji carita disebut…
   A. Latar
   B. Tema
   C. Tokoh
   D. Galur

2. Unsur carpon nu ngajéntrékeun tempat jeung waktu lumangsungna hiji kajadian dina carita disebut…
   A. Amanat
   B. Latar
   C. Tokoh
   D. Sudut pandang

3. "Peuting beuki rateng, angin ngadalingding ti kaler, ngadalingding ngalangkangan tangkal awi nu marurag na tangkalna. Sora jangkrik ngabejaan yén geus mangsa peuting." Kalimah di luhur kaasup kana wacana…
   A. Narasi
   B. Deskripsi
   C. Argumentasi
   D. Persuasi

4. Unsur-unsur utama dina hiji warta nyaéta…
   A. Saha, iraha, di mana, naon, kunaon, kumaha (5W+1H)
   B. Tema, amanat, tokoh, latar
   C. Judul, bubuka, eusi, panutup
   D. Rima, wirahma, citraan

5. Ragum basa Sunda nu dipaké nalika nyarita ka jalma nu leuwih kolot atawa nu dipihormat disebut ragam basa…
   A. Loma
   B. Kasar
   C. Hormat
   D. Panengah

6. Pupuh nu biasana ngagambarkeun rasa sedih atawa prihatin nyaéta pupuh…
   A. Kinanti
   B. Asmarandana
   C. Durma
   D. Maskumambang

7. Unsur intrinsik carpon nu mangrupa pesen atawa naséhat ti pangarang ka pamaca disebut…
   A. Tema
   B. Latar
   C. Tokoh
   D. Amanat

8. "Sore harieus, panonpoé geus rék surup. Langit beureum ngora, awan bodas ngalayad siga kapas. Di sisi walungan, budak-budak laleutik keur riang gembira ngalungkeun batu leutik ka cai." Téks di luhur leuwih condong kana wacana…
   A. Narasi
   B. Deskripsi
   C. Eksposisi
   D. Narasi jeung Deskripsi

9. Jalma nu ngadongeng atawa nu nyarita dina hiji carpon bisa jadi panempo jalma kahiji (ngagunakeun kecap "kuring" atawa "aku") atawa panempo jalma katilu (ngagunakeun ngaran tokoh). Ieu téh disebut…
   A. Galur
   B. Sudut pandang
   C. Amanat
   D. Latar

10. Kalimah "Mangga calik heula, tuang heula saméméh urang neruskeun obrolan." Téh mangrupa conto paguneman nu ngagunakeun ragam basa…
    A. Loma
    B. Hormat
    C. Kasar
    D. Informal

11. Unsur nu ngawangun hiji puisi, saperti sora tungtung padalisan nu sarua atawa murwakanti, disebut…
    A. Citraan
    B. Diksi
    C. Rima
    D. Wirahma

12. Najan teu aya dina téks, upama urang maca hiji carpon, urang bisa ngarasakeun suasana sedih, bungah, atawa ambek. Ieu téh mangrupa fungsi tina…
    A. Tokoh
    B. Latar suasana
    C. Galur
    D. Amanat

13. Nalika rék nanya ka guru, urang kudu migunakeun basa nu…
    A. Loma
    B. Kasar
    C. Hormat
    D. Sasar

14. Judul carpon nu merenah biasana ngagambarkeun…
    A. Eusi carita sacara umum
    B. Tokoh utama dina carita
    C. Latar tempat dina carita
    D. Amanat nu hayang ditepikeun

15. Wangun karangan nu nyaritakeun hiji runtuyan kajadian nu museur kana hiji masalah nepi ka raréngsé disebut…
    A. Puisi
    B. Carpon
    C. Drama
    D. Warta

Bagian II: Isian Singget

Eusian titik-titik di handap ieu ku jawaban nu bener!

1. Unsur nu ngagambarkeun runtuyan kajadian dina hiji carita ti awal nepi ka ahir disebut _____________.
2. Nalika urang ngagambarkeun hiji barang, tempat, atawa kaayaan sacara rinci nepi ka nu maca siga ngalaman sorangan, éta téh kaasup kana wacana _____________.
3. Ragam basa Sunda nu dipaké pikeun nyarita jeung babaturan sapantaran atawa nu geus akrab disebut ragam basa _____________.
4. Pupuh nu biasana ngagambarkeun rasa bungah atawa asih nyaéta pupuh _____________.
5. Unsur carpon nu ngajéntrékeun saha waé tokohna, sipatna, jeung peranana dina carita disebut _____________.
6. Lamun urang rék nulis hiji carita, urang kudu mikir heula téma naon nu rék diangkat. Té téma téh hartina _____________.
7. Dina paguneman, urang kudu merhatikeun saha nu diajak ngobrol sangkan teu salah dina migunakeun unggah-ungguh basa. Ieu téh napakannana kana _____________ basa Sunda.
8. Nalika maca puisi, aya nu disebut wirahma, nyaéta _____________.
9. Unsur carpon nu nuduhkeun kumaha carita éta dicaritakeun tina sudut pandang saha (misalna "kuring" atawa "manéhna") disebut _____________.
10. Warta anu alus téh biasana ngajawab patarosan naon waé nu patali jeung kajadian, nyaéta _____________.

Bagian III: Uraian

Jawab pananya-pananya di handap ieu kalayan lengkep tur jelas!

1. Jelaskeun naon nu dimaksud ku unsur-unsur intrinsik dina hiji carpon! Sebutkeun minimal opat unsur intrinsik sarta déskripsikeun masing-masing!
2. Bandingkeun antara wacana narasi jeung wacana deskripsi! Naon waé béda jeung sarua tina kadua wacana éta?
3. Pilih salah sahiji pupuh Sunda (misalna: Asmarandana, Kinanti, Maskumambang, Durma, Sinom). Sebutkeun ciri-ciri utama tina pupuh nu dipilih éta (saperti jumlah padalisan, jumlah engang per padalisan, jeung sipatna)!
4. Nyusun carpon téh mangrupa salah sahiji kamampuh nulis nu penting. Naon waé léngkah-léngkah nu kudu dilakukeun ku urang nalika rék nyusun hiji carpon?
5. Pék jieun conto paguneman singget antara dua jalma: hiji siswa jeung pupuhu RT di lingkungan imahna. Siswa éta rék ménta katerangan ngeunaan kagiatan ronda di peuting Minggu. Gunakeun ragam basa hormat dina paguneman éta!

Jawaban Singget (kanggo Guru/Evaluasi)

Bagian I: Pilihan Ganda

1. C
2. B
3. B
4. A
5. C
6. C
7. D
8. D
9. B
10. B
11. C
12. B
13. C
14. A
15. B

Bagian II: Isian Singget

1. Galur
2. Deskripsi
3. Loma
4. Asmarandana
5. Tokoh
6. Pokok masalah/eusi poko
7. Tatakrama
8. Patokan laju lentong/tempo dina maca
9. Sudut pandang
10. 5W+1H (Saha, Naon, Iraha, Di mana, Kunaon, Kumaha)

Bagian III: Uraian (Conto Jawaban Singget)

1. Unsur Intrinsik Carpon: Unsur-unsur nu asalna tina jero carita atawa nu ngawangun carita éta sorangan.

   • Tema: Pokok pikiran atawa hal nu jadi dasar hiji carita.
   • Amanat: Pesen nu hayang ditepikeun ku pangarang ka pamaca.
   • Tokoh: Jalma, sato, atawa objék nu hirup dina carita.
   • Latar: Tempat, waktu, jeung suasana lumangsungna kajadian dina carita.
   • Galur: Runtuyan kajadian dina carita ti awal nepi ka ahir.
   • Sudut Pandang: Cara pangarang nyaritakeun caritana (misal: jalma kahiji, katilu).
   • Diksi/Gaya Basa: Pamilihan kecap jeung gaya basa nu dipaké ku pangarang.

2. Perbandingan Narasi jeung Deskripsi:

   • Sarua: Duanana mangrupa wacana nu hayang nepikeun hiji hal ka pamaca/dangéarna. Duanana bisa ngagunakeun basa nu éndah.
   • Béda:
     • Narasi: Museur kana runtuyan kajadian, ngalalakonkeun hiji waktu. Ngajawab patarosan "naon nu kajadian?".
     • Deskripsi: Museur kana ngagambarkeun hiji objék, tempat, atawa kaayaan sacara rinci. Ngajawab patarosan "kumaha rupana/kaayaanna?".

3. Conto: Pupuh Asmarandana

   • Jumlah padalisan: 8 padalisan.
   • Jumlah engang per padalisan: 8-12 engang.
   • Sipatna: Biasana ngagambarkeun rasa kanyaah, asih, tumarinter, katut rasa rasa cinta.

4. Léngkah-léngkah Nyusun Carpon:

   • Mikiran téma nu rék diangkat.
   • Nangtukeun tokoh utama jeung sipatna.
   • Nangtukeun latar (tempat, waktu, suasana).
   • Ngadamel kerangka galur (bubuka, masalah, klimaks, raréngsé).
   • Nulis draf carpon kalayan merhatikeun pamilihan kecap jeung gaya basa.
   • Ngarevisi jeung ngédit carpon nu geus ditulis.

5. Conto Paguneman:

   • Siswa: "Assalamu’alaikum, Pun Pun Bapa Lurah,punten ngaganggu waktosna."
   • Pupuhu RT: "Wa’alaikumussalam. Mangga, aya nu tiasa dibantos, Nak?"
   • Siswa: "Hatur nuhun, Bapa. Abdi teh rék naros sakedik perkawis kagiatan ronda di lingkungan urang, utamina kanggo peuting Minggu."
   • Pupuhu RT: "Oh, perkawis ronda. Pami peuting Minggu mah biasana jadwalna tos ditangtoskeun. Biasana ku warga ti RT ____ (sebutkeun RT na). Naha aya nu diperyogikeun ku hidep, Nak?"
   • Siswa: "Muhun, Bapa. Abdi nuju nyusun hiji laporan ti sakola, peryogi katerangan ngeunaan jadwal ronda sareng naon waé tugasna upami nuju giliran ronda."
   • Pupuhu RT: "Oh kitu. Mangga, engké upami tos réngsé urusan hidep, tiasa ka bumi abdi, urang calik sasarengan, abdi terangkeun deui langkung rinci. Upami tiasa mah, wartosan heula sateuacan ka dieu."
   • Siswa: "Wah, hatur nuhun pisan, Bapa. Mangga, saatos ieu abdi badé ka bumi Bapa. Hatur nuhun deui."
   • Pupuhu RT: "Sami-sami, Nak."

Panutup: Ngaraksa Basa jeung Budaya Sunda

Kumpulan conto soal di luhur téh mangrupa hiji conto kumaha materi Basa Sunda kelas 12 semester 1 bisa diuji. Tangtuna, ieu téh ngan saukur gambaran singget, sarta guru bisa ngembangkeun deui jadi leuwih variatif jeung komprehensif.

Penting pisan pikeun para siswa kelas 12 pikeun teu ngan saukur ngafal jawaban, tapi ngamahami konsép dasar tina unggal materi. Ku ngalatih diri ngagunakeun conto soal saperti kieu, dipiharep para siswa bakal leuwih percaya diri nyanghareupan ujian semester, sarta nu leuwih penting deui, bakal beuki ngahargaan jeung ngamumulé Basa jeung Budaya Sunda nu dipiboga ku urang sadaya.

Ngamumulé basa indung téh mangrupa kawajiban urang salaku urang Sunda. Ku ngawasa Basa Sunda kalayan hadé, urang teu ngan saukur ngabédakeun diri, tapi ogé ngajaga warisan karuhun pikeun generasi nu bakal datang. Mangga, terus diajar jeung ngasah kamampuh Basa Sunda hidep!

Catetan:

• Artikel ieu dirancang pikeun ngadeukeutan 1.200 kata. Jumlah kecap bisa rada robah gumantung kana format jeung gaya panulisan nu leuwih rinci.
• Soal-soal di luhur mangrupa conto jeung bisa disaluyukeun ku guru dumasar kana silabus jeung kabutuhan spésifik kelas.
• Bagian uraian utamana dina nomor 1 jeung 4 bisa dijéntrékeun leuwih rinci ku guru nalika ngabahasna jeung siswa.
• Jawaban singget dina bagian uraian ngan mangrupa poin-poin penting, jawaban lengkepna gumantung kana kamampuh siswa ngajéntrékeun.

Mugia ieu artikel méré mangpaat!